Ara

Risk Yaratan Uzay Çöplerine Çözüm: ClearSpace-1

Güncelleme tarihi: 29 May 2021

2025'te piyasaya sürülmesi planlanan ClearSpace - 1, yörüngeden bir enkaz parçasını çıkarmak için planlanmış ilk uzay görevi olacak. Misyon, yörünge içi servis için yeni bir pazar oluşturulmasına ve enkazın giderilmesine yardımcı olmak için başlangıç liderliğindeki bir ticari konsorsiyum ile bir hizmet sözleşmesi olarak tedarik ediliyor. ClearSpace'nin kurucusu ve CEO'su Luc Piguet, ”Bu böyle bir görev için doğru zaman!" diyor. “Uzay enkazı sorunu her zamankinden daha acil. Bugün uzayda yaklaşık 2000 canlı uydu ve 3000'den fazla başarısız uydu var (2019 verileri).”



"Ve önümüzdeki yıllarda uyduların sayısı, geniş kapsama alanı, düşük gecikmeli telekomünikasyon ve izleme hizmetleri sunmak için, düşük Dünya yörüngesi için planlanan yüzlerce hatta binlerce uydudan oluşan çoklu mega takımyıldızlarla büyüklük sırasına göre artacaktır. Bu yüksek trafikli bölgeden başarısız uyduları kaldırmak için bir ‘çekici’ (pençe) ihtiyacı açıktır." İspanya'nın Sevilla kentinde Kasım ayı (2019) sonunda gerçekleşen ESA (European Space Agency)'nın Bakanlık Konseyi Space19+'da bakanlar, ESA'ya ait olmayan bir nesnenin düşük Dünya yörüngesinden güvenli bir şekilde çıkarılması için ticari bir sağlayıcı ile bir hizmet sözleşmesi yapmayı kabul etti.


ESA'nın yeni Uzay Güvenliği Programı kapsamında desteklenen amaç, alanın temizlenmesine aktif olarak katkıda bulunmanın yanı sıra enkazın giderilmesi için gerekli teknolojileri göstermektir. ESA (Avrupa Uzay Ajansı) Genel Müdürü Jan Wörner, ”Tarihte kaybolan tüm gemiler hala suyun üstünde sürüklendiyse, açık denizlerde yelken açmanın ne kadar tehlikeli olacağını hayal edin" diyor. “Yörüngedeki mevcut durum budur ve devam etmesine izin verilemez. ESA'nın Üye Devletleri, gelecekte önemli yeni ticari hizmetlere giden yolu da işaret eden bu yeni göreve güçlü desteklerini verdiler.”


ESA'nın Clean Space (Temiz Uzay) girişimine başkanlık eden Luisa Innocenti, ”Tüm uzay lansmanları yarın durdurulmuş olsa bile, projeksiyonlar, nesneler arasındaki çarpışmalar kaskad etkisinde (bir sistemi etkileyen bir eylem nedeniyle kaçınılmaz ve bazen öngörülemeyen olaylar zinciri) taze döküntüler ürettiğinden, genel yörünge enkaz popülasyonunun büyümeye devam edeceğini gösteriyor" diyor. “Yeni enkaz oluşturmaktan ve oradaki enkazları kaldırmaktan kaçınmak için teknolojiler geliştirmeliyiz."


"NASA ve ESA çalışmaları, yörünge ortamını stabilize etmenin tek yolunun büyük enkaz maddelerini aktif olarak çıkarmak olduğunu gösteriyor. Buna göre, Aktif Enkaz Kaldırma/Yörünge İçi Servis-ADRIOS adlı yeni bir proje ile temel rehberlik, navigasyon ve kontrol teknolojilerinin yanı sıra buluşma ve yakalama yöntemlerinin geliştirilmesine devam edeceğiz. Sonuçlar ClearSpace-1'e uygulanacaktır. Bir ESA proje ekibi tarafından uygulanan bu yeni görev, bu teknolojileri göstermemize ve bu süreçte dünyada bir ilk elde etmemize izin verecek.”


ClearSpace-1 misyonu, ESA’ya bağlı olan Vega roketinin fırlatılmasına yardım eden ve 7 yıldır yörüngede dönen VESPA’nın (Vega İkincil Yük Adaptörü) yeryüzüne yönlendirilmesini amaçlamaktadır. 100 kg'lık bir kütleye sahip olan Vespa, küçük bir uyduya yakın boyuttadır, nispeten basit şekli ve sağlam yapısı, takip görevleriyle daha büyük, daha zorlu yakalamalara geçmeden önce uygun bir ilk hedef haline getirir (sonunda çoklu nesne yakalama dahil).


Kaynaklar ve İleri Okuma

  1. http://www.esa.int/Safety_Security/Clean_Space/ESA_commissions_world_s_first_space_debris_removal#:~:text=ClearSpace%2D1%20will%20be%20the,planned%20for%20launch%20in%202025.&text=%E2%80%9CThe%20space%20debris%20issue%20is,more%20than%203000%20failed%20ones.