Ara

Tembel Hayvanların Kürklerinden Çığır Açıcı İlaçlar Üretilebilir!



İnsanlar da bitkiler gibi kendi besinini derilerinde bulunan klorofillerle üretebilseydi ne kadar da muazzam olurdu değil mi? İnsanlar şu an için bunu yapamıyor ama buna benzer bir şeyi yapabilen bir memeli bulunuyor; üç parmaklı tembel hayvanlar!


Günümüzde yaşayan altı “tembel” hayvan türü vardır ve bunlar iki parmaklı ve üç parmaklı tembel hayvanlar olarak iki farklı familyaya ayrılır. Tembel hayvanlar memeliler sınıfının en yavaş hayvanlarındandır ve yerdeyken yırtıcılara karşı tamamen savunmasız durumdadırlar. Yaşamlarının büyük bölümünü kendileri için en güvenli yer olan ağaçlarda geçirirler. Neredeyse tüm zamanlarını ağaçlara tutunup sarkarak geçirdiklerinden, iç organlarının yerleri diğer memeli hayvanlara göre farklıdır. Hatta derilerinden çıkan kıllar bile diğer memelilerin kıllarına zıt yönde çıkar. Çoğu memelide kıllar ekstremitelere doğru çıkarken tembel hayvanların kılları ekstremitelerin tersi yönünde çıkar. Kıllarının ters çıkması, ters asılı oldukları sırada yağmur sularından en az etkilenerek üzerlerinden akıtmalarına yardımcı olur.


Sadece yere dışkılamak için haftada bir kez inerler. Bir çukur kazar, dışkısının üzerini yapraklarla örter ve eğer şansları varsa tekrar yukarı tırmanırlar. Ancak tembel hayvanlar yerdeyken korunaksızlardır, ormandaki jaguarlar ve kakao ağacı çiftliklerindeki çakallar için ideal bir av olurlar. Daha çok üç parmaklı tembel hayvanlar olmak üzere, popülasyonlarının yaklaşık yarısında genellikle koyu kahverengi olan kürkleri, sadece tembel hayvan kürkünde yaşayan özel bir alg türü olan Trichophilus welckeri ve diğer siyanobakteriler sayesinde yeşil renge dönüşmüştür. Bu yeşil kürkün, tembel hayvan ağaçtan indiğinde ona kamuflaj sağladığı da düşünülmektedir. Aslında bundan daha fazlasına sahiptir.


Tembel Hayvan, Güve ve Alg Mutualizmi

Evet, tembel hayvanlar kürklerinde fotosentez yaparak kendi besinini üreten alglerle birlikte yaşarlar. Bununla da kalmayıp, bir güve ailesi olan Pyralidae’nin özel bir türü Cryptoses choloepi sadece tembel hayvan kürkünde yaşar. Ayrıca tırtıllar, hamam böcekleri ve öldükten sonra böceklerin ölü bedenlerini ayrıştırarak beslenen mantarlarla da birlikte yaşamlarını sürdürürler.


Tembel hayvanlar dışkılamak için çok tehlikeli bir yol tercih ederler; ağaçtan inmek! Bunu yapmalarının sebebi kürklerinde barındırdıkları ekosistemin sürekliliğini sağlamaktır. Dışkılamak için yere indiklerinde kürklerinde yaşayan güvelere yumurtlama şansı verirler. Çünkü güvelerin tırtılları kaprofajdır, yani dışkı yiyerek beslenir. Tembel hayvanların dışkılarında gelişir ve yumurtadan çıkarlar; sonra da, bir tembel hayvan bulup kürküne yerleşmek için tekrar ağaca tırmanırlar. Bir kürk bulup hayatlarını orada sürdürdükten sonra öldüklerinde vücutları kürk üzerindeki bakteri ve mantarlar tarafından ayrıştırılır. Bu çürümenin metabolik ürünleri özellikle de nitrojen, tembel hayvanların kürklerinde yaşayan özel algler için yiyecek kaynağıdır. Bu alglere tembel hayvanların popülasyonlarının yaklaşık yarısında rastlanmaktadır. Bu alglerin düşük enerjili bir diyete sahip tembel hayvanlar için besin takviyesi olduğu da öne sürülmektedir.


Araştırmacılar tembel hayvanların, kürkleri üzerindeki algleri yediklerini varsayıyorlar ve bunun bütün ekosistemin amacı olduğunu düşünüyorlar. Yaprakları ise besin yönünden fakir bir kaynak olarak değerlendiriyorlar. Bu kaynaklara bağlı yaşayan goril gibi hayvanların geniş bağırsaklara sahip olmaları gerekir. İnce dallar arasında tırmanan tembel hayvanların ise büyük bağırsakları yoktur. Çok yavaş hareket ederler çünkü kalorileri sayılıdır ve metabolizmalarını yavaşlatmaya çalışırlar. Güve istilası ne kadar fazla olursa, üç parmaklı tembel bir hayvanın taşıdığı nitrojen ve onlarla beslenen alg sayısı da o kadar fazla olur. Tembel hayvanların midesinde yapılan bir incelemede alg yedikleri tespit edilmiştir. Dışkılarını ağaçta yapan iki parmaklı tembel hayvanlar da, az sayıda güve barındırırlar.


Tembel Hayvanların Kürklerinden İlaç Üretmek

İlaçlar bazen hiç aklımıza gelmeyecek kadar tuhaf yerlerden ve yapılardan keşfedilebilir. Tembel hayvanların kürkü çok sayıda mikrobik organizmayı içeren minik bir ekosistemdir. Araştırmacılar, bu mikroorganizma çeşitliliğinin bol olduğu ilginç ekosistemin keşfedilmemiş ilaçlar barındırdığını düşünüyorlar.


Higginbotham, Panama'daki Smithsonian Tropikal Araştırma Enstitüsü'nde geçici bir araştırma ziyareti sırasında, Orta ve Güney Amerika'da, Soberanía Ulusal Parkı'ndan toplanan dokuz tane üç parmaklı tembel hayvandan (Bradypus variegatus, Bradypodidae) kürk (kıl) örnekleri aldı ve örneklerden birçoğuna yeni türleri temsil edebilecek 28 farklı mantar suşu tanımladı. Hastalıklara neden olan mikroplara ve hücrelere karşı etkinliklerini ölçmek için bu mantarlardan oluşturdukları 84 özü test etti ve tembel hayvan kıllarındaki mantarların, bakteri ve kanser hücrelerine saldıran bileşikler ürettiğini keşfetti.


Birkaç ekstrakt yüksek oranda biyoaktif bulundu ve parazitlerin ve kanser hücrelerinin büyüme hızını en azından yarıya indirebildiği görüldü. Ekstraktlardan ikisi sıtmaya neden olan parazit Plasmodium falciparum'a karşı, 8’i Chagas hastalığından sorumlu olan Trypanosoma cruzi'ye ve 15'i insan meme kanseri hücrelerine karşı oldukça aktifti. Yazarlar, T. cruzi'ye karşı aktivitenin özellikle ilginç olduğunu dile getiriyorlar, çünkü Chagas hastalığı için mevcut tedavi, terapinin sıklıkla terk edilmek zorunda kalınmasını gerektirecek kadar toksik yan etkilere sahip sadece iki bileşikle sınırlı.


Araştırmacılar, bakterilere karşı aktif olan 20 ekstrakt buldular. Bunlardan beşi özellikle biyoaktivite açısından umut verici ve biri genellikle antibiyotiklere daha dirençli olan gram negatif bakterilere karşı etkili. Yazarlar, bulguların ayrıca bileşiğin bakterileri yeni bir şekilde öldürebileceğini öne sürüyorlar. Bu bulguların çok değerli olduğunu düşünüyorlar çünkü çoklu ilaca dirençli gram negatif bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlar artıyor ve bu mikroorganizmaları hedef alan az sayıda antibakteriyel ajan bulunuyor.


Araştırmacılar, tembel hayvanların kürkünde tahminen iki düzine ilaç saklı olabileceğini ve diğer tembel hayvan türlerinden de başka yararlı bileşikler keşfedilebileceğini düşünüyorlar. Araştırmacılar bundan sonraki süreçte biyoaktif bileşikleri mantarlardan arındırmayı ve kimyasal yapılarını araştırmayı planlıyorlar.


Kaynaklar ve İleri Okuma

1- Higginbotham, Sarah, et al. "Sloth hair as a novel source of fungi with potent anti-parasitic, anti-cancer and anti-bacterial bioactivity." PloS one 9.1 (2014): e84549.

2- https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/tembel-hayvanlar-uzerine-bilinmeyenler

3- https://www.scientificamerican.com/article/drugs-from-a-sloths-back/

4- https://www.scidev.net/global/news/panama-s-sloths-harbour-potential-drugs/

5- https://evrimagaci.org/tembel-hayvanlar-50-milyon-yildir-yok-olmamayi-nasil-basardi-7677